Refleksi Kolonialisme Belanda dalam Monumen Coen, Daendels, dan Van Heutsz

Akveld, Leo and Els M. Jacobs, ed. De Kleurijke Wereld van de VOC: Nationaal

Jubileumboek VOC 1602-2002, Bussum: Thoth Bussum, 2002.

Aldrich, Robert. “Decolonization, the French Empire and Sites of Memory”,

https://www.port.ac.uk/france1815to2003/chapter10/interviews/filetodownload,26394,en.pdf, diakses pada 13 Februari 2009.

Aldrich, Robert. “Putting the Colonies on the Map: Colonial Names in Paris Streets”, dalam

Promoting the Colonial Idea: Propaganda and Visions of Empire in France, ed. Tony Chafer dan Amanda Sackur, New York: Palgrave, 2002, 211-223.

Anderson, Benedict R. O’G. “Cartoons and Monuments: The Evolution of Political

Communication under the New Order”, dalam Language and Power: Exploring Political Cultures in Indonesia, ed. Benedict R. O’G. Anderson, 152-193. Ithaca: Cornell University Press, 1990.

"Battle of Waterloo", https://www.britannica.com/event/Battle-of-Waterloo, diakses pada 20

Desember 2023.

“Bekladder van beeld J.P. Coen aangehouden”. Dagblad voor West-Friesland, 8 November

“Bescherming tegen de bronzen kou”, Dagblad voor West-Friesland, 8 December 1992.

Bisschop, H.E.. “J.B. v. Heutsz”, dalam Stabelan periodiek van de stichting vriendenkring

oud KNIL artilleristen, No. 3 (1989).

Blockmans, Wim P. “Reshaping Cities: The Staging of Political Transformation”. dalam

Journal of Urban History 3, no. 1 (2003), 7-20.

Bloembergen, Marieke. “Amsterdam: het Van Heutszmonument, het Nederlandse

koloniale geheugen”. Dalam Plaatsen van Herinnering, Nederland in de twintigste eeuw, ed. Wim van den Doel, 72-87. Amsterdam: Bert Bakker, 2005.

Blokker Jan. Jan Blokker Jr. and Bas Blokker. Nederland in Twalf Moorden,

http://www.teleac.nl/?&site=site_teleac&project=2188692&nr=2188712, accessed on 18 June 2009.

Brouwer, Ronald. 1986. “Inleiding”. Dalam Jan Pietersz. Coen, Drama in Elf .

Taferelen, J. Slauerhoff, 18-20. ’s-Gravenhage: Nijgh & Van Dimar, 1986, 18-20.

Carina, Jessi dan Icha Rastika. 2018. "Revitalisasi Lapangan Banteng yang digagas Ahok

Diresmikan Anies..", https://megapolitan.kompas.com/read/2018/07/26/19170891/revitalisasi-lapangan-banteng-yang-digagas-ahok-dan-diresmikan-anies, diakses pada 21 Desember 2023.

“Circulaire, waarin verzoek om financiële bijdrage voor een op te richten standbeeld van J.P.

Coen ter gelegenheid van diens 300-jarigen geboortedag”. Stadsarchief Amsterdam, 15009: 4676 (B 1887 no. 2.2).

“Coen-bekladders krijgen bibliotheekbezoek aangeraden”. Dagblad voor West-Friesland, 3

Maret 1990.

“Coen-herdenking der R.S.A.P.” Nieuw Hoornsche Courant, 2 Februari 1937.

Colombijn, Freek. “Waarom een villa moeilijker te slopen is dan het Jan-Pieterszoon

Coen-monument. Sociale veranderingen in de Indonesische stad tijdens de dekolonisatie”. Dalam Leidschrift, Historisch tijdschrift 21, No. 2 (2006), 91-107.

“Dat beeld moet gewoon weg”. Dagblad voor West-Friesland, 1 June 1993.

“De Bouwploeg Cikal Menteng”.

http://gallery.swaramuslim.com/details.php?image_id=144, diakess pada 1 Juni 2009.

“De Coenherdenking”. Nieuw Hoornsche Courant, 2 Februari 1937.

Diessen, J.R. van. 1989. Jakarta/Batavia. Het centrum van het Nederlandse koloniale rijk in Azië

en zijn cultuur-historische nalatenschap, De Bilt: Cantecler B.V.

Diessen, Rob van. Java en Madura. Haarlem: J.H. Gottmer, 1994, 81-2.

”Een groot Hoornsch burger: Jan Pietersz. Coen en zijn geboortestad”. West-Fries Dagblad

Onze Courant, 23 December 1936.

“Een hi-ha-happening met een man of vier”. Dagblad voor West-Friesland, 12 July 1991.

“Ekspedisi Anjer Panaroekan Tinggalkan Surabaya”. Kompas, 24 Agustus 2008.

“Ekspedisi Berakhir”. Kompas, 25 Agustus 2008.

"Ekspedisi Ini Bukan Membenarkan Penjajahan". Kompas, 17 Agustus 2008.

“Ekspedisi Jadi Pengingat Menuju Perbaikan”. Kompas, 21 Agustus 2008.

“Ekspedisi Kompas Anjer-Panaroekan Tinggalkan Tuban”. Kompas, 23 Agustus 2008.

Geerts, Gérard A. De speciale relatie Atjèh-"Bronbeek" (1873-1993). Arnhem: Koninklijk

Tehuis voor Oud-Militairen Bronbeek: 1993.

“Gewenst en niet Geliefd, Verslagen van gesprekken over het monument aan

Apollolaan/Olympiaplein ter voorbereiding van het advies over het monument”. Stadsarchief Amsterdam, 15030: 84724.

Habir, Ahmad D. “Indonesia in 1982: Economic Realities and Political Consolidation.”

Southeast Asian Affairs, 1983, 115–35. http://www.jstor.org/stable/27908477.

Hall, Frits van. “Van Heutsz-Monument, 1935”, diakses pada tanggal 16 Maret 2024,

http://www.buitenbeeldinbeeld.nl/Amsterdam_Z/Van_Heutsz.htm.

Harlemmermeer, Herman, tt. Al. Dossier Coen. Hoorn: Couste Que Couste, 1987.

Healy, Chris. From the Ruin of Colonialism: History as Social Memory. Cambridge:

Cambridge University Press, 1997.

Hedrick Jr., Charles W. History and Silence: Purge and Rehabilitation of Memory in Late

Antiquity. Austin: University of Texas Press, 2000.

“Het graaf van J.P. Coen”. Het Vaderland, 8 January 1937.

Hoogeveen, Leo. “Prins Claus in Hoorn”, dalam Oud Hoorn, 15 December 2002.

“Hoorn herdenkt den 350e geboortedag van Jan Pieterszoon Coen”. Nieuw Hoornsche Courant,

Februari 1937.

Husain, Sarkawi B. “Sepanjang Jalan Kenangan: Makna dan Perebutan Simbol Nama

Jalan di Kota Surabaya”. Dalam Kota Lama Kota Baru: Sejarah Kota Kota di Indonesia Sebelum dan Sesudah Kemerdekaan. ed. Freek Colombijn, Martine Barwegen, Purnawan Basundoro, Johny Alfian Khusyairi, Yogyakarta: Ombak, 2005, 555-577.

Institut Studi Arus Informasi. DOM di Aceh: laporan Amnesty International. Jakarta: ISAI,

Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Fabricius, Johan Johannes (1899-1981), diakses pada

Juni 2009, http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn4/fabrici

“Jan Piet is weer eens de sigaar”. Dagblad voor West-Friesland, 19 January 2000.

“Jan Pieterszoon Coen.” De Vrije Westfries Krant, 5 January 1937.

“J.P. Coen overbodig verpakt”. Dagblad voor West-Friesland, 15 November 1993.

“Jan P z. Coen weer eens beklad”. Noordhollands Dagblad, 1 Februari 1978.

Jong, J.J.P. De. “Dekolonisatie als Leerproces: 'Losgerukt uit het Isolement': Nederland tussen

Indonesië-Oriëntatie en Europa 1945”, Internationale Spectator 54, no. 7/8 (2000), 365-371.

Kartodirdjo, Sartono. Pengantar Sejarah Indonesia Baru: Sejarah Pergerakan Nasional,

dari Kolonialisme sampai Nasionalisme. Jakarta: Gramedia, 1990.

Kusno, Abidin. “Guardian of Memories: Gardu in Urban Java”. Dalam Indonesia, No. 81

(2006), 95-150. https://ecommons.cornell.edu/items/39ceddc2-b550-40bc-8d81-9350a6e8955f.

Kusno, Abidin. Ruang Publik, Identitas dan Memori Kolektif, Jakarta Pasca-Soeharto.

Yogyakarta: Ombak, 2009.

Landsdaal, H. “Rolf”. Dalam Oud Hoorn, 13 (1991), 61.

Land, Lucas van der. “Provo is as Provo Does: A general introduction, dalam Delta a review

of arts life and thought in the Netherlands 13, (1967), 5-14.

“Man besmeurt beeld Coen en agent met spuitbus”. Dagblad voor West-Friesland, 9 December

“Margriet geeft startsein voor Bontekoe-jaar”. Dagblad voor West-Friesland, 19 maart 1994.

Marihandono, Djoko. “Mendekonstruksi Mitos Pembangunan Jalan Raya Cadas Pangeran

: Komparasi Sejarah dan Tradisi Lisan”. Dalam Titik Balik Historiografi di Indonesia, ed. Djoko Marihandono, 89-111. Jakarta: Wedatama Widya Sastra, 2008.

“Matinya Jalan Harapan”, Kompas. 20 Agustus 2008.

“Milieudefensie pakt beeld van J.P. Coen in”. Dagblad voor West-Friesland, 12 November

Miller, Michelle Ann. Rebellion and Reform in Indonesia: Jakarta’s Security and

Autonomy Policies in Aceh. Oxon: Routledge, 2009.

“Monument op het graf van J. Pzn. Coen.”. De Telegraaf, 22 December 1939.

Morewood, John. "The battle of Waterloo: Sunday 18 June 1815", The Historian, No. 126

(2015), 6-12.

Muhuzier, Brigitte and Bryn Mawr College. 2012. "Forget Waterloo", South-Central Review

, No. 3 (2012), 5-19.

Nas, Peter J.M. “Jakarta, city full of symbols: an essay in symbolic ecology”, Sojourn: journal

of social issues in Southeast Asia 7, No. 2 (1992), 175-207.

Nas, Peter J. M. “Jakarta, City Full of Symbol”. Urban Symbolism. ed. Peter J. M. Nas,

Leiden: E. J. Brill: 1993.

Nas, Peter J. M. Urban Symbolism, Leiden: Brill: 1993, 13-37.

Nas, Peter J. M. and Pratiwo. “Java and De Groote Postweg, La Grande Route, the Great

Mail Road, Jalan Raya Pos.” Bijdragen tot de taal-, land- en volkenkunde 158, No. 4 (2002), 707-725.

Nas, Peter J. M., Rivke Jaffe and Annemarie Samuels. “Urban Symbolic Ecology and the

Hypercity: State of the Art and Challenges for the Future”. Dalam Hypercity: The Symbolic Side of Urbanism, ed. Peter J. M. Nas dan Annemarie Samuels, 1-19. London: Kegan Paul, 2006.

Nas Peter J. M. and Maaike Boersma. “Feeling at Home, Dealing with the Past”. Dalam

The Past in the Present, Peter J. M. Nas, 147-63. Rotterdam : NAi Publishers, 2007.

Nieuwe Rotterdamsche Courant, 14 juli 1928.

Oostindie, Gert. “Historical Memory and National Canon”, in Gert Oostindie, Dutch

Colonialism, Migration and Cultural Heritage, Leiden: KITLV Press, 2008, 63-93.

“Pesanggrahan Daendels Rusak". Kompas, 25 Agustus 2008.

Priyanto, R. “Eksploitasi Sumber Alam dan Tindakan Kekerasan Di Aceh dan Tindakan

Kekerasan Di Aceh”. Makalah dipresentasikan pada seminar: Aceh, Berlin, Jerman, TU-Berlin 16 Juli 1999. http://www.library.ohiou.edu/indopubs/1999/07/25/0249. html, diakses pada 27 Mai 2009.

Prost, Antoine. “Monuments to the Dead”, in Pierre Nora, Realms of Memory, New York:

Columbia University Press, 1997, 307-30.

Reid, Anthony. The Blood of the People: Revolution and the End of Traditional Rule in

Northern Sumatra, Kuala Lumpur: Oxford University Press, 1979.

"Revitalisasi Lapangan Banteng", https://www.constructionplusasia.com/id/revitalisasi-

lapangan-banteng/, diakses pada 20 Desember 2023.

Roeper, Vibeke. “Leven in Batavia”,in Zwarte peper, scheurbuik. Kinderen op reis met de

Verenigde Oost-Indische Compagnie, Amsterdam/Antwerpen: Querido 2003, 96-105.

Ryter, Loren. “Pemuda Pancasila: The Last Loyalist Free Men of Suharto’s Order?”. Indonesia,

No. 66 (1998): 45–73. https://doi.org/10.2307/3351447.

“Schitterend slot der Coenfeesten”. Ons Blad, 6 July 1937.

Silado, Remy. “Setali Tiga Uang: Hidung Belang dan Mata Keranjang”. Dalam

http://www.kompas.com/kompas-cetak/0111/17/dikbud/baha12.htm, diakses pada 26 Maet 2009.

Silalahi, Harry Tjan. "The 1987 Election in Indonesia" In Southeast Asian Affairs 1988 edited

by M. Ayoob and Chee Yuen Ng, 97-105. Singapore: ISEAS Publishing, 1988. https://doi.org/10.1355/9789812306784-009

Slauerhoff, J. Jan Pietersz. Coen, Drama in Elf . Taferelen, ’s-Gravenhage: Nijgh & Van

Dimar, 1986.

“Standbeeld van J.P. Coen Bleek Geen Kunstwerk te Zijn”. Het Vaderland, 4 september 1942.

Sobana, Tatang. Raden Jamu, Mutiara Menak Sumedang: Roman Sejarah Pangeran

Kornel, Bandung: Panca Utama Mandiri, 2006.

Soeara Asia, 16 Februari 2603.

Soeara Asia, 10 Maret 2603

Soeara Asia, 8 April 2603.

Soekardi, Yuliadi & U. Syahbudin. Pangeran Kornel, Peristiwa Cadas Pangeran,

Bandung: Pustaka Setia: 2004.

“Standbeeld van J.P. Coen Bleek Geen Kunstwerk te Zijn”, Het Vaderland, 4 September 1942.

Stewart, Peter. Statues in Roman Society: Representation and Response, Oxford: Oxford

University Press, 2003.

Steekelenburg, Ester. Elmina: building on the past to create a better future, Amsterdam:

KIT Publisher, 2008.

Surat dari Stichting Óud Batavia’ kepada walikota Hoorn pada 7 Desember 1939.

Surat dari walikota Hoorn kepada de Commissie voor het West-Friesch Museum pada 28

Desember 1939.

Suratminto, Lily. Makna Sosio Historis Batu Nisan VOC di Batavia, Jakarta: Wedatama

Widya Sastra, 2008.

Suryana, Jajang. Wayang Golek Sunda, Kajian Estetika Rupa Tokoh Golek, Bandung:

Kiblat Buku Utama, 2002.

Termorshuizen, G. Fabricius Johannes,

http://www.dbnl.org/tekst/bork001nede01_01/bork001nede01_01_0422.htm, diakses pada 13 Juni 2009.

“Tim Ekspedisi 200 Tahun Anjer-Panaroekan Tiba di Jawa Tengah”. Kompas, 19 Agustus 2008.

“Tim Ekspedisi Bersiap Menuju Bandung”. Kompas, 16 Agustus 2008.

“Tim Ekspedisi Mulai Susuri Jalan Raya Pos”. Kompas, 15 Agustus 2008.

“Tim Ekspedisi Siap Melanjutkan Etape 4”. Kompas, 18 Agustus 2008.

“Tim Ekspedisi Terhambat Karnaval”. Kompas, 22 Agustus 2008.

Toer, Pramoedya Ananta. Jejak Langkah: sebuah novel sejarah, Jakarta: Hasta Mitra,

Toer, Pramoedya Ananta. Jalan Raya Post, Jalan Daendels, Jakarta: Lentera Dipantara,

Tokoh Bersejarah. Tokoh bersejarah: Ken Arok, Jaka Tingkir melawan Aria Penangsang,

Gajah Mada, Daendels, Raffles di Bengkulu, Jakarta: Gedung Perintis, 1999.

“Traject vooroverleg voor de inspraak over de naams en functiewijziging van het van

Heutszmonument”. Stadsarchief Amsterdam, 15030: 56193.

“Tugu Van Heutsz (lambang pendjadjahan Belanda) dibongkar”. Suara Rakjat, 19 Januari 1953.

“Utrechtse actie tegen J.P. Coen”. Vrije Westfriese Krant, 15 July 1982.

Vanvugt, Ewald. De maagd en de soldaat. Koloniale Monumenten in Amsterdam en elders,

Amsterdam: Jan Mets, 1998.

Veer, Paul van ‘t. Perang Aceh, kisah kegagalan Snouck Hurgronje, Jakarta: Grafitipers,

Visser, Hans. “Slauerhoffs ‘Coen’ eindelijk op toneel”, Dagblad voor West-Friesland, 1

Februari 1986.

Vlekke, Bernard H.M. Nusantara: a History of Indonesia, the Hague: Van Hoeve, 1959.

Vletter, M.E. de. Batavia/Djakarta/Jakarta, Beeld van een Metamorfose, Purmerend: Asia

Maior, 1997.

“Wandelgids Landgoed Bronbeek: Gids voor wandeling langs gebouwen monumenten,

sculpturen en bomen”.

Wuragil, Zacharias. 2018. "Antara Anies Baswedan, Ahok, dan peresmian Lapangan Banteng",

https://metro.tempo.co/read/1110815/antara-anies-baswedan-ahok-dan-peresmian- lapangan-banteng, diakses pada 21 Desember 2023.

Yamamoto, Mayumi. “Spell of the Rebel, Monumental Apprehension: Japanese Discourse

on Pieter Erberveld”. Dalam Indonesia, No. 77 (2004), 109-143.

Zonneveld, Peter van. “De Van Heutsz-mythe”. Dalam Atjeh, De Verbeelding van een Koloniale

Oorlog, ed. Liesbeth Dolk, Amsterdam: Bert Bakker: 2001.